CHECK JE VLEKJE

Huidaandoeningen en zonlicht

De invloed van UV-straling op huidaandoeningen kunnen we eigenlijk in drie groepen verdelen: huidaandoeningen die ontstaan door blootstelling aan UV-straling, huidaandoeningen die erger kunnen worden onder invloed van zonlicht en huidaandoeningen die kunnen verbeteren door UV straling.
 
 
Huidaandoeningen en huidreacties die ontstaan door UV-straling
 
Overgevoeligheid voor zonlicht
Lichtdermatosen of fotodermatosen zijn huidaandoeningen die ontstaan als gevolg van blootstelling aan UV-straling. De bekendste en meest voorkomende vorm is de Polymorfe Lichteruptie (PLE) ook wel Chronische Polymorfe Licht Dermatose (CPLD) genoemd. Polymorf betekent ‘voorkomend in verschillende gedaanten’ In de volksmond wordt dit ook wel ‘Zonneallergie’ genoemd. De huid reageert op de zon (of onder de zonnebank) zonder dat er een directe aanleiding is, terwijl men eerst wel goed tegen zonlicht kon. Veelal ontstaat de aandoening in het vroege voorjaar als de huid aan de eerste zonnestralen wordt blootgesteld. De aandoening kan op elke leeftijd voorkomen maar begint meestal rond het 20ste tot 30ste levensjaar Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Bij sommigen is die lichtovergevoeligheid een erfelijke kwestie, maar bij de meeste mensen is er geen aanwijsbare oorzaak Gewenning aan zonlicht kan deze klachten verminderen.
Chronische Polymorfe Licht Dermatose (CPLD) is een chronische overgevoeligheid voor zonlicht. Meestal reageert alleen de aan zonlicht blootgestelde huid, maar in ernstge gevallen kan ook de bedekte huid meedoen. Sommige mensen zijn zo gevoelig voor licht dat ze ook bij somber weer binnen moeten blijven. De huid van deze mensen reageert ook al op gewoon daglicht en in uitzonderlijke gevallen ook op kunstlicht. Voor meer informatie klik hier
Erythropoëtische protoporphyrie (EPP) is ook een voorbeeld . EPP is een aangeboren fotodermatose. Maar wie EPP heeft, is niet overgevoelig voor UV-straling, maar voor zichtbaar licht.
 
Fototoxische (giftige) reactie op planten en geneesmiddelen
Dit zijn huidreacties die in principe bij iedereen kunnen voorkomen. De huid komt dan met een giftige stof in aanraking en tegelijkertijd wordt de huid aan zonlicht blootgesteld. Dat geldt bijvoorbeeld voor bepaalde planten die giftige stoffen vrijmaken bij aanraking zoals de berenklauw. Het contact met deze planten en gelijktijdige blootstelling aan zonlicht kan een acute ontstekingsreactie veroorzaken. Andere voorbeelden van fototoxische reacties zijn de combinatie van teer en zonlicht. Het werken met carbolineum in de zon is gevaarlijk.
Dezelfde reacties kunnen ontstaan bij het gebruik van bepaalde geneesmiddelen in combinatie met zonlicht. Geneesmiddelen die stoffen bevatten zoals koolteer, psoralenen, furosemide, amiodarone, tetracycline, bepaalde calciumblokkers kunnen de huid overgevoelig maken voor zonlicht. Op de bijsluiter van het geneesmiddel staat vermeld dat er een huidreactie kan ontstaan bij blootstelling aan UV-straling (zonlicht). Gebruikt u medicijnen lees dan de bijsluiter en raadpleeg uw arts voordat u uw huid blootstelt aan de zon of de zonnebank
 
Fotoallergische reacties op geneesmiddelen en cosmetica
De overgevoeligheid voor zonlicht kan ook ontstaan door gebruik van cosmetica (bijvoorbeeld parfums), wasmiddelen, geneesmiddelen, sommige anti-zonnebrandmiddelen of stoffen waarmee u in uw werk in aanraking komt. Zij kunnen ervoor zorgen dat de huid reageert op UV. Deze reacties treden niet bij iedereen op die deze middelen gebruikt. Cosmetica die stoffen zoals: musk ambrette bevatten kunnen in combinatie met zonlicht een huidreactie geven dat geldt ook voor bepaalde sunscreens,
Tevens zijn deze reacties bekend van bepaalde geneesmiddelen die bijvoorbeeld hydralazine, thiazide-diuretica, hydantoine bevatten. Maar er zijn ook  bepaalde orale anticonceptiva die de huid extra gevoelig kunnen maken voor UV-straling.
Gebruikt u medicijnen lees dan de bijsluiter en raadpleeg uw arts voordat u uw huid blootstelt aan de zon of de zonnebank.
 
Voor aanvullende informatie zie ook het hoofdstuk ‘Stoffen die huidreacties bij zonlicht kunnen veroorzaken’
:
 
 
 
Huidaandoeningen die verergeren door UV-straling
Een aantal huidaandoeningen wordt erger onder invloed van UV-straling. Er zijn teveel aandoeningen om ze hier allemaal op te noemen. De bekendste zijn chronische actinische dermatitis, cutane lupus erythematodes en porphyria cutanea tarda. De oorzaken, symptomen en behandelingen verschillen sterk.
Lupus erythematodes (LE), bijvoorbeeld, is een auto-immuunziekte. Bij 70%-80% van de mensen met LE wordt hun huidaandoening erger als ze aan UV zijn blootgesteld. Voor meer informatie klik hier. Met name UVB, maar ook UVA en soms zelfs het ‘gewone’ zichtbaar licht, zorgen hiervoor. De tijd tussen de blootstelling en het optreden van de symptomen kan lang zijn, waardoor het soms moeilijk is vast te stellen dat de huidaandoening door (UV)-licht verergert.
Een ander voorbeeld is herpes simplex, oftewel de koortslip. Dit herpesvirus ‘slaapt’ als het ware en veroorzaakt pas een koortslip als het immuunsysteem is onderdrukt. UV-straling kan het immuunsysteem onderdrukken, waardoor de koortslip te voorschijn kan komen. Wanneer u een chronische huidaandoening heeft, overleg dan met uw arts of dermatoloog hoe u zo verstandig mogelijk met zonlicht om kunt gaan.
 
 
 
Huidaandoeningen die kunnen verbeteren door UV-straling
Psoriasis, eczeem (met name constitutioneel eczeem), vitiligo, ichthyosis en alopecia areata kunnen verbeteren door UVB en door UVA in combinatie met psoralenen (de PUVA-behandeling; zie schema 1). Meestal worden de psoralenen (een stof die de huid gevoeliger maakt voor UV-straling) in pilvorm ingenomen, met eczeem zou het beter zijn om voorafgaand aan de UVA-blootstelling in een bad met psoraleenoplossing plaats te nemen. De effecten op vitiligo en alopecia areata zijn niet altijd positief. Bij vitiligo lukt het slechts in een beperkt aantal gevallen de plekken zonder pigment volledig op te vullen. Vaak blijft het effect beperkt tot sproetachtige stippen. Bij alopecia areata neemt de haargroei wel toe, maar dit effect is niet blijvend. Als de behandeling stopt, of als de huid behaard is en de UV-straling niet meer bij de huid kan komen, zal weer haaruitval volgen. Wetenschappers zijn daarom kritisch over het effect. UVB en PUVA kunnen ook een positieve uitwerking hebben op sommige vormen van para-psoriasis*, op jeukklachten die samenhangen met een zeer droge huid als gevolg van niet goed functionerende nieren en op jeukklachten die ouderen vaak hebben.
Bij alle behandelingen met UV kunnen op langere termijn de algemene mogelijke negatieve effecten optreden, zoals huidkanker. Om de risico’s hierop te minimaliseren, moeten de UV-behandelingen met mate en onder begeleiding van een deskundige plaatsvinden.
* Para-psoriasis is de verzamelnaam voor verschillende huidaandoeningen die wel lijken op psoriasis, maar een ander ziektebeeld hebben.
 
Huidaandoeningen die kunnen verbeteren door UV-straling
 
Huidaandoening
Effect
Let op:
Psoriasis
Positief (UVB en PUVA)
Bij alle behandelingen met UV kunnen op langere termijn negatieve effecten optreden (huidkanker, verhoging kwetsbaarheid voor infecties, jeuk)
 
Constitutioneel eczeem
Positief (UVB en PUVA)
Vitiligo
Positief (UVB en PUVA). Effecten kunnen tegen vallen; volledige invulling van de pigmentloze plekken gebeurt niet altijd.
Ichthyosis
Positief (UVB en PUVA)
Alopecia areata
Positief (UVB en PUVA). Effect stopt als hoofdhuid geen UV-straling meer krijgt.
Sommige vormen van para-psoriasis
Positief (UVB en PUVA)
Jeukklachten bij zeer droge huid door niet goed functionerende nieren
Positief (UVB en PUVA)
Jeukklachten bij ouderen
Positief (UVB en PUVA)
 
 
 
Deze tekst is gedeeltelijk afgeleid van een artikel uit het magazine HUID editie 1, 1998.
Titel: ‘De lichte en donkere kant van licht’, auteur: Gabriëlle Kuijer

Terug naar het overzicht

Huidaandoeningen

De huid is ons grootste orgaan en bovendien, in tegenstelling tot de meeste andere organen...

Lees meer...

Huidkanker

Huidkanker is een van de meest voorkomende huidziekten in Nederland en tevens...

Lees meer...

Huidfonds

Het Huidfonds richt zich op het voorkomen van huidaandoeningen, betere zorg voor mensen met een huidaandoening en acceptatie van de huid die 'anders' is....

Lees meer...